PSNC Energy Lab: transformacja energetyczna Wschodniej Wielkopolski

W konferencji prasowej inaugurującej projekt wzięli udział: dr hab. Luiza Handschuh – dyrektor Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN, Robert Pękal – Pełnomocnik Dyrektora ICHB PAN ds. PCSS, Urszula Grygier-Soboń – Zastępca Pełnomocnika Dyrektora ICHB PAN ds. PCSS oraz Tomasz Piontek – kierownik Pionu Zastosowań PCSS.

Pierwszym przykładowym „cyfrowym bliźniakiem” będzie model należącego do miasta hotelu „Konin”. Budynek zostanie przebadany pod kątem poborów i możliwości produkcji energii. Następnie oba elementy dopasowane zostaną w modelu komputerowym tak, by hotel był w jak największej mierze samowystarczalny.

Z tego typu modelowania korzystać będą mogli wszyscy zainteresowani – zarówno samorządy, jak i podmioty prywatne, np. firmy. – Chcielibyśmy, żeby to był odbiór masowy, żeby to się nie skupiło, że projekt kończy się na transformacji energetycznej hotelu, ale żeby powstały wyniki i rezultaty, które mogą być transformowalne na dowolny obiekt – powiedział Piontek.

Ważnym elementem Laboratorium Cyfrowych Bliźniaków będzie wizualizacja zgromadzonych danych. W Koninie powstanie punkt, w którym każdy zainteresowany będzie mógł przyjść i zobaczyć procesy zachodzące w ramach transformacji energetycznej, np. wpływ konkretnych inwestycji czy zmian w przestrzeni publicznej na środowisko.

Drugim członem PSNC Energy Lab jest Laboratorium OZE. W Górkach koło Kłodawy powstanie farma fotowoltaiczna i wiatrowa, magazyn energii oraz węzeł sieci szerokopasmowej PIONIER zarządzanej przez PCSS. Laboratorium produkować będzie energię na potrzeby centrum obliczeniowego, które powstanie w ramach projektu, a jednocześnie naukowcy badać będą w nim efektywne budowanie miksu energetycznego.

– Będziemy starali się wytworzyć usługę, wiedzę, doświadczenie, które pozwoli nam dopasować profile poboru prądu z profilami produkcji, wykorzystać do tego magazyny energii, by jak najwięcej energii było konsumowane wtedy i w miejscu, w którym jest potrzebna – powiedział Tomasz Piontek, kierwonik projektu.

Ostatnim komponentem projektu jest Żywe Laboratorium. Będą to projekty edukacyjne z zakresu OZE, cyfryzacji i zielonej transformacji realizowane w regionie. Jednym z celów projektu jest zapewnienie wszystkim podmiotom z regionu dostępu do danych i wyników badań, by transformacja energetyczna Wielkopolski Wschodniej, jak stwierdził Piontek, była przeprowadzana „w sposób bardziej świadomy, bardziej odpowiedzialny, poparty dowodami naukowymi czy doświadczeniami”.

PSNC Energy Lab pochłonie niemal 35 mln zł. 70 proc. pochodzi z unijnego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, 20 proc. z budżetu państwa, a 10 proc. to wkład własny PCSS. Projekt realizowany będzie przez pięć lat.

Samorząd województwa wielkopolskiego wyznaczył rok 2040 jak datę osiągnięcia przez Wielkopolskę Wschodnią neutralności klimatycznej. Gospodarka regionu przez lata oparta była na wydobyciu i spalaniu węgla. Działająca jeszcze kopalnia jest obecnie w trakcie wygaszania działalności. Zakończenie wydobycia i spalania węgla zaplanowane zostało na połowę 2026 r.

Wsparciem dla regionu w procesie zmian jest unijny Fundusz Sprawiedliwej Transformacji. Całkowity budżet funduszu wynosi 17,5 mld euro, z czego ponad 415 mln euro trafi do Wielkopolski Wschodniej.