GraviQ: Budowa pierwszej w Polsce sieci mobilnych grawimetrów kwantowych

Rozpoczęto realizację projektu GraviQ, którego celem jest wytworzenie innowacyjnej infrastruktury badawczej opartej na zjawiskach mechaniki kwantowej. Inicjatywa zakłada budowę oraz wdrożenie pierwszej w kraju synchronicznej sieci mobilnych grawimetrów kwantowych, co otworzy nowe możliwości w zakresie precyzyjnego monitoringu pola grawitacyjnego Ziemi oraz detekcji zagrożeń naturalnych.

Głównym założeniem projektu GraviQ jest implementacja przełomowej technologii pomiaru przyspieszenia grawitacyjnego. W odróżnieniu od klasycznych metod, proponowane rozwiązanie bazuje na technikach atomowych, w tym na interferometrii materii, co pozwala na osiągnięcie najwyższej dostępnej precyzji pomiarowej.

W ramach zaplanowanych prac przewidziano realizację następujących etapów:

  • wdrożenie technologii wytwarzania: Zostaną opracowane i zintegrowane procesy budowy nowatorskich grawimetrów kwantowych, co pozwoli na transfer zaawansowanych osiągnięć naukowych do praktycznych zastosowań inżynieryjnych,
  • produkcja jednostek mobilnych: Powstaną przenośne urządzenia pomiarowe, przystosowane do pracy w zróżnicowanych warunkach terenowych. Mobilność grawimetrów umożliwi ich szerokie wykorzystanie w geofizyce, ochronie środowiska oraz monitoringu sejsmicznym,
  • budowa krajowej sieci pomiarowej: Kluczowym elementem infrastruktury będzie rozproszona, zsynchronizowana sieć obejmująca różne regiony Polski. Pozwoli ona na ciągłą obserwację zmian w polu grawitacyjnym, co ma fundamentalne znaczenie dla wczesnego ostrzegania przed zjawiskami takimi jak osuwiska czy zapadliska,
  • udostępnienie usług pomiarowych: Projekt zakłada stworzenie modelu „pomiary na żądanie”. Infrastruktura będzie dostępna dla instytucji naukowych, administracji publicznej oraz sektora prywatnego. Procesy gromadzenia i analizy danych zostaną wsparte metodami sztucznej inteligencji oraz obliczeń kwantowych.

Projekt realizowany jest przez konsorcjum uznanych jednostek naukowo-badawczych:

Lider: Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS) afiliowane przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu.

Partnerzy: Centrum Badań Kosmicznych PAN (CBK) oraz Politechnika Warszawska (PW).

Przedsięwzięcie stanowi znaczący wkład w rozwój polskiego sektora wysokich technologii (Deep Tech) oraz wzmocnienie krajowego potencjału badawczego.

Wartość projektu: 148 160 987,61 zł

Dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej: 111 555 308,77 zł