22 stycznia 2026 roku oficjalnie otwarto FORT KRAKÓW – DIANA Accelerator Poland, realizowany wspólnie przez Akademię Górniczo-Hutniczą i Krakowski Park Technologiczny – pierwszy taki ośrodek akceleracji innowacji obronnych NATO w Polsce. Ma on stanowić wsparcie w procesie realizacji programów akceleracyjnych, związanych z wdrażaniem rozwiązań technologicznych, mających zapewnić bezpieczeństwo i odpowiedni poziom obronności wszystkim państwom sojuszniczym NATO. Dla Polski jest to przede wszystkim szansa na rozwój w obszarze nowych technologii podwójnego zastosowania, jak również modernizację technologiczną sektora obronności. PCSS jest jednym z wybranych ośrodków testowych.
Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic (DIANA) to strategiczna inicjatywa NATO, której celem jest wspieranie start-upów i przedsiębiorstw pracujących nad przełomowymi technologiami o potencjale podwójnego zastosowania – zarówno cywilnym, jak i wojskowym. DIANA udostępnia innowatorom dostęp do ekspertów, mentorów, centrów testowych i sieci kontaktów oraz zasobów niezbędnych do szybszego rozwoju i wdrażania zaawansowanych rozwiązań technologicznych, które mogą zwiększać obronność i bezpieczeństwo państw sojuszniczych.
Stworzona przez NATO sieć DIANA ma na celu zintegrowanie kompetencji naukowców, innowatorów oraz start-upów z jednostkami sektora obronnego i wojskowego, które prowadzą prace nad rozwojem „głębokich technologii”. W polu zainteresowań DIANA znajdują się: sztuczna inteligencja, technologie kosmiczne, kwantowe, autonomiczne, informacyjne i komunikacyjne, energetyka oraz biotechnologia, nowe surowce, materiały i produkcja.
Sieć DIANA obejmuje obecnie 17 centrów akceleracyjnych oraz ponad 200 ośrodków testowych w państwach członkowskich NATO, co umożliwia uczestnikom programów akceleracyjnych korzystanie ze światowej klasy infrastruktury badawczej i testowej.
W Polsce DIANA jest obecna poprzez udział 10 instytucji stanowiących ośrodki referencyjne, oferujące możliwości testowania technologii w takich obszarach jak cyberbezpieczeństwo, autonomiczne systemy, Quantum, AI, Big Data, analiza geoprzestrzenna czy zaawansowane sieci komunikacyjne itp.
1. Centre for Scientific Geospatial and Satellite Analysis (CENAGIS),
2. Lukasiewicz Research Network – Industrial Chemistry Institute.
3. Lukasiewicz Research Network – Industrial Research Institute for Automation and Measurements (PIAP),
4. Lukasiewicz Research Network – Institute of Artificial Intelligence and Cybersecurity (Lukasiewicz – AI),
5. Lukasiewicz Research Network – Institute of Ceramics and Building Materials.
6. Military Institute of Armoured and Automotive Technology (WITPIS),
7. Military Institute of Chemistry and Radiometry,
8. Military Institute of Engineering and Technology (WITI),
9. Poznan Supercomputing and Networking Center (PCSS),
10. WAT – AUTONOMY – Institute of Robots and Machine Design – Faculty of Mechanical Engineering of the Jaroslaw Dabrowski Military University of Technology.
– Dla AGH jest to niezwykle istotne wyróżnienie i docenienie naszego naukowego potencjału. Dzięki dołączeniu do prestiżowego grona jednostek budujących akceleratory NATO bierzemy wspólnie z Krakowskim Parkiem Technologicznym odpowiedzialność za dostarczanie rozwiązań na najwyższym poziomie, które będą kluczowe dla bezpieczeństwa Sojuszu. Traktujemy takie wyzwania z najwyższą powagą. Dla samej AGH to szansa na wzmocnienie i rozwój kluczowych obszarów badawczych. Wsparcie merytoryczne, mentoring, ekspertów rynkowych są także nieocenione w tym przedsięwzięciu. Jednocześnie mamy poczucie, że jesteśmy gotowi wnieść do programu DIANA najbardziej innowacyjne rozwiązania powstające w murach naszej uczelni – podkreśla prof. Jerzy Lis, Rektor AGH.
– Krakowski Park Technologiczny sukcesywnie poszukuje specjalizacji w obszarze wspierania innowacji, a współpraca z NATO w zakresie innowacji obronnych jest przez nas postrzegana jako niepowtarzalna szansa dla innowatorów. Nasze działania podyktowane są zarówno przekonaniem, że to tzw. głębokie technologie budują najsilniejsze przewagi konkurencyjne w biznesie, jak i tym, że przyszłość należy budować na filarach innowacyjności, bezpieczeństwa i współpracy. W KPT wierzymy, że inwestowanie w innowacje obronne to nie tylko kwestia strategiczna, ale również odpowiedzialność wobec przyszłych pokoleń – dodaje Tadeusz Zaremba, prezes zarządu Krakowskiego Parku Technologicznego.
Z ramienia PCSS – jednego z ośrodków testowych w Polsce – w uroczystości otwarcia FORT KRAKÓW – DIANA Accelerator Poland udział wziął płk rez. dypl. pil. Mirosław Nawrocki, koordynator ds. innowacji i rozwoju PSNC AerospaceLab i PSNC POC of NATO DIANA, który zauważył:
– Uruchomienie operacyjne Akceleratora NATO DIANA – FORT KRAKÓW to długo wyczekiwana chwila oraz ważny punkt na mapie natowskiego programu akceleracyjnego innowacji obronnych. Decyzją NATO, Polska jako jedyny kraj na wschodniej flance Sojuszu, stała się gospodarzem akceleratora DIANA, dziesięciu centrów testowych i biura NATO Innovation Fund. To strategiczne wyróżnienie podkreśla kluczową rolę naszego kraju w rozwoju innowacji technologicznych na rzecz bezpieczeństwa i obronności NATO. Celem FORT KRAKÓW jest rozwój oraz wsparcie komercjalizacji innowacyjnych i przełomowych technologii o podwójnym zastosowaniu (dual-use), wzmacniających bezpieczeństwo i obronność Polski oraz państw Paktu Północnoatlantyckiego. Akcelerator w Krakowie pełnił będzie rolę pomostu między światem nauki, firmami technologicznymi, siłami zbrojnymi, przemysłem obronnym i administracją publiczną naszą oraz sojuszniczą.
Ośrodek krakowski koordynuje również sieć dziesięciu polskich instytucji badawczych uczestniczących w NATO DIANA jako Centra Testowe. PCSS jako jedno z tych polskich centrów testowych NATO DIANA zadeklarowanych w obszarach AUTONOMY, QUANTUM, BIG DATA, AI i CYBER liczymy na pomoc Akceleratora w pozyskiwaniu nowych polskich i międzynarodowych firm do testów a także na merytoryczne i instytucjonalne wsparcie w procesie realizacji TEVV (Test, Evaluation, Verification, and Validation) szczególnie z w interakcji z potencjalnym użytkownikiem końcowym. Obecnie PCSS finalizuje umowy z 2 firmami, finalistami kohorty 2025 Programu NATO DIANA na testy technologiczne w 2026 roku tj: amerykańską Tactical Edge Systems w obszarze autonomii komunikacyjnej i polską Restquant w obszarze technologii post kwantowej.
Wicepremier i Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, który był obecny na uroczystości uruchomienia Akceleratora FORT KRAKÓW wskazał szczególnie na nasze rekordowe wydatki na obronność oraz konieczność szybkiego wdrażania w życie nowoczesnych systemów i technologii. Podkreślił, że przełożenie tych wynalazków na linie produkcyjne i realne zdolności obronne to największe wyzwanie, przed którym dziś stoimy.
