Ministerstwo Rozwoju i Polityki Regionalnej w PCSS

W trakcie spotkania przedstawiono kluczowe aktywności Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego w obszarach udostępniania usług na bazie e-infrastruktury. Omówiono rolę PCSS jako operatora telekomunikacyjnego sieci miejskiej, sieci krajowej oraz łącza międzynarodowego, a także jego działalność jako centrum danych świadczącego usługi dla nauki, administracji i gospodarki.

Wizyta umożliwiła gościom zapoznanie się z bliska z zaawansowanymi systemami, które stanowią fundament wielu projektów realizowanych przez PCSS. Podkreślono, że superkomputery Altair i Proxima, uruchomione przy wsparciu funduszy strukturalnych Programu Operacyjnego Innowacyjny Rozwój (PO IR), w projektach PRACE-LAB i PRACE-LAB2, nieprzerwanie od 2020 roku znajdują się na listach 500 największych systemów HPC (High Performance Computing). Co więcej, dwa systemy GP-GPU zakupione w projekcie PRACE-LAB2 w Poznaniu (PCSS) i Gdańsku (CI TASK) od dwóch lat służą obliczeniom w obszarach sztucznej inteligencji, m.in. do trenowania algorytmów AI tworzonych w obszarach aplikacyjnych.

Dużym zainteresowaniem gości cieszyły się komputery PIAST-Q – komputer kwantowy, zakupiony z funduszy unijnych oraz dofinansowania krajowego, największy w Europie i pierwszy w Polsce – oraz system obliczeniowy PIAST AI, wyspecjalizowany do zadań związanych ze sztuczną inteligencją. Zgodnie z przewidywaniami, systemy kwantowe przejdą do zadań produkcyjnych w 2029 roku, zaś instalacja PIAST AI planowana jest w 4. kwartale 2026 roku. PCSS jest kluczowym elementem idei budowy fabryk AI w Europie dzięki planowanej budowie dwóch fabryk w Polsce (w Poznaniu i Krakowie), które otworzą nowe możliwości. Fabryki AI są finansowane przez Polskę oraz Komisję Europejską z funduszy centralnych.

Podczas wizyty rozmawiano również o Krajowym Magazynie Danych, czyli rozproszonej platformie wspierającej otwartą naukę w Polsce i Europie (EOSC) – platformie rekomendowanej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Poruszony został również problem cyberbezpieczeństwa na bazie projektu PUCHACZ (Platforma Uzyskiwania Charakterystyk Adwersarzy i CyberZagrożeń). W aktualnej sytuacji geopolitycznej bezpieczeństwo fizyczne oraz bezpieczeństwo IT w cyberprzestrzeni są krytyczne dla utrzymania działania gospodarki, administracji, jak również nauki. Rosnąca liczba ataków i naruszeń danych w cyberprzestrzeni jest nową formą walki i agresji na kraje członkowskie Unii Europejskiej, w szczególności Polskę. Stąd bezpieczeństwo było głównym celem postawionym przez Polskę w trakcie polskiej prezydencji w Unii Europejskiej (1. połowa 2025 roku). Odpowiedzią środowiska naukowego jest PUCHACZ – platforma analityczna umożliwiająca monitorowanie i przeciwdziałanie naruszeń bezpieczeństwa w IT. Rozproszona infrastruktura bezpieczeństwa w Polsce stanowić będzie możliwość ochrony danych i usług w nauce i gospodarce.

Wizyta Pani Minister Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz oraz Parlamentarzystów była ważnym sygnałem dla środowiska PCSS. Pokazała, że rozwój infrastruktury badawczej i kompetencji cyfrowych jest fundamentem nowoczesnej polityki regionalnej. PCSS podziękowało za inspirujące rozmowy i poświęcony czas.