3D-4CH

Kształtowanie przyszłości dziedzictwa kulturowego dzięki „Internetowemu centrum kompetencji w 3D na rzecz Dziedzictwa Kulturowego”.

Współfinansowany przez UE projekt „Internetowe centrum kompetencji w 3D na rzecz Dziedzictwa Kulturowego” (3D-4CH) to ambitna i przyszłościowa inicjatywa mająca na celu zmianę sposobu, w jaki dziedzictwo kulturowe jest chronione, digitalizowane i udostępniane w celach edukacyjnych i społecznych. Projekt ten łączy bogatą historię i różnorodność kulturową Unii Europejskiej i Ukrainy z najnowocześniejszymi technologiami, wyznaczając nowy punkt odniesienia dla innowacji w zakresie dziedzictwa cyfrowego.

Opierając się na wynikach projektów, takich jak 4CH (Centrum kompetencji w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego), DS4CH (Wspólna europejska przestrzeń danych w zakresie dziedzictwa kulturowego) i 5Dculture (Wdrażanie i demonstrowanie przestrzeni dziedzictwa kulturowego w 3D) , nowe centrum ma na celu podniesienie roli digitalizacji 3D i zaawansowanych technologii w ochronie dziedzictwa kulturowego. Współpracując z takimi inicjatywami jak XRculture i 3DBigDataSpace, zapewniony zostanie stale rozwijający się ekosystem narzędzi, usług i wiedzy specjalistycznej.

Wizja doskonałości.
Centrum kompetencji w 3D to coś więcej niż repozytorium — ma ono na celu stać się tętniącym życiem centrum innowacji, współpracy i nauki. Zaprojektowane jako w pełni internetowa platforma, będzie łączyć wiodące instytucje dziedzictwa kulturowego (CHI), badaczy i praktyków, aby uwolnić pełny potencjał technologii 3D. Wykorzystując rozległe sieci współpracy E-RIHS (Europejskiej infrastruktury dla badań nad dziedzictwem kulturowym) i krajowe węzły utworzone za pośrednictwem 4CH, budowane centrum kompetencji będzie funkcjonowało w czterech kluczowych filarach cyfrowej transformacji:

• Szkolenia i budowanie potencjału:
  specjaliści z branży zostaną wyposażeni w zestaw interaktywnych kursów online, warsztatów na żywo i immersyjnych szkół sezonowych. Opracowane we współpracy z uniwersytetami i ośrodkami szkoleniowymi programy będą oferować certyfikaty, zapewniając uczestnikom zarówno wiedzę, jak i formalne uznanie ich kompetencji.
• Usługi i narzędzia:
  dostarczony zostanie starannie dobrany zbiór najnowocześniejszych zasobów, w tym wytycznych, najlepszych praktyk i najnowocześniejszych narzędzi w zakresie digitalizacji 3D, sztucznej inteligencji (AI) i rozszerzonej rzeczywistości (XR). Zasoby te będą wspierać szeroki zakres zastosowań, od edukacji i badań po turystykę i zaangażowanie publiczne, zapewniając szeroki wpływ społeczny.
• Wdrożenia 3D:
  promowane będzie tworzenie nowych, wysokiej jakości zasobów kulturowych 3D, a istniejące zostaną udoskonalone. Poprzez integrację standardów metadanych, paradanych i długoterminowego archiwizowania, Centrum dołączy do ujednoliconej i dostępnej europejskiej przestrzeni danych kulturowych.
• Badania i rozwój:
  współpracując z wiodącymi inicjatywami badawczymi oraz nieustannie eksplorując i wdrażając technologie nowej generacji, Centrum zapewni płynne wdrażanie nowych metodologii w odpowiedzi na rzeczywiste wyzwania związane z dziedzictwem kulturowym.

Spojrzenie na Ukrainę.
W swojej istocie projekt jest głęboko zaangażowany w promowanie inkluzywności i rozwiązywanie pilnych potrzeb kulturalnych. Zainspirowane inicjatywą 4CH „SUM – Save Ukraine Monuments”, Centrum kładzie silny nacisk na ukraińskie dziedzictwo kulturowe, aktywnie angażując ukraińskie instytucje kultury w działania projektowe. Poprzez stworzenie dedykowanego kanału do integracji ukraińskiej zawartości 3D z europejską przestrzenią danych, projekt dąży do zachowania i promowania bogatego dziedzictwa kulturowego Ukrainy.

Partnerzy projektu:

• INCEPTION (koordynator), Włochy,
• Università degli Studi di Ferrara , Włochy,
• EUROPEANA Foundation, Holandia,
• Fondazione Bruno Kessler, Włochy,
• Connecting Archaeology and Architecture in Europe – CARARE , Irlandia,
• Time Machine Organisation, Austria,
• IN2 Digital Innovations GmbH – IN2, Niemcy,
• The Discovery Programme Centre for Archaeology and Innovation Ireland – DISC, Irlandia,
• ARCTUR, Słowenia,
• RDF Ltd., Bułgaria,
• Pixelated Realities, Ukraina,
• Consiglio Nazionale delle Ricerche – CNR-ISPC, Włochy,
• The Cyprus Institute, Cypr,
• Centre Nationale de la Recherche Scientifique – CNRS-MAP, Francja,
• Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe – PCSS, Polska,
• University of Calabria / 3Dresearch, Włochy,
• European Fashion Heritage Association, Włochy,
• Talent Anonymos Etaira Pliroforikis – TALENT, Grecja,
• Netherlands Institute for Sound and Vision, Holandia,
• Michael Culture Association, Belgia.

Powiązani i stowarzyszeni partnerzy:

• Europeana Network Association, Holandia,
• Athena Research Center, Grecja,
• NGO Volyn Foundation, Ukraina,
• KMKG – Royal Museums of Art and History, Holandia,
• Instituto Nazionale di Fisica Nucleare, Włochy,
• Fondazione PIN – Polo Universitario Città di Prato, Włochy ,
• Highbury Research & Development Ltd., Irlandia,
• Dipartimento della Protezione Civile, Włochy.

Dofinansowanie ze środków budżetu państwa w ramach Programu PMW.
Tytuł projektu: „Internetowe centrum kompetencji w 3D na rzecz Dziedzictwa Kulturowego”.
Dofinansowanie: 488 882 PLN.
Całkowita wartość: 1 086 406 PLN.
Data podpisania umowy: 14.11.2025.