Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Polskiej Akademii Nauk dołącza do IBM Quantum Innovation Center w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym

PCSS afiliowane przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN, jako pierwsza instytucja w Europie Środkowej, dołączył do sieci IBM Quantum Network w lutym 2022 roku jako Quantum Innovation Center. Założeniem projektu było wzmacnianie krajowych kompetencji w zakresie informatyki kwantowej i wsparcie rozwoju zastosowań tej nowoczesnej technologii. W ramach projektu zapewniono dostęp w chmurze do komputerów kwantowych IBM, na których uruchomiono eksperymenty obliczeniowe z różnych obszarów wyzwań naukowych.

Od początku realizacji projektu do IBM Quantum Innovation Center dołączyły już dwie rodzime instytucje: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk. Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Polskiej Akademii Nauk (IITiS PAN) jest trzecim członkiem IBM Quantum Innovation Center Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego.

IITiS PAN jest jednostką badawczą, prowadzącą działalność naukową w obszarze technologii informacyjnych. Jedynym z głównych obszarów działalności Instytutu jest informatyka kwantowa, a zwłaszcza aspekty związane z technikami programowania komputerów kwantowych, tworzenia algorytmów kwantowych oraz zastosowań rozwiązań wykorzystujących obliczenia kwantowe. W roku 2001 przy IITIS PAN został utworzony Zespół Kwantowych Systemów Informatyki, którego prace badawcze w tej dziedzinie skupione są na technicznych aspektach systemów opartych na zasadach kwantowego przetwarzania informacji w zastosowaniu m.in. do badań operacyjnych oraz transmisji informacji.

IITiS PAN od wielu lat uczestniczy w kształceniu kadry naukowej posiadającej unikalną, zaawansowaną wiedzę w dziedzinie informatyki kwantowej. Naukowcy, którzy w ostatnich latach uzyskali w IITiS PAN doktoraty w dziedzinie informatyki kwantowej, są obecnie zaangażowani na pozycjach badaczy zarówno w dużych firmach międzynarodowych, jak i startupach, które budują rozwiązania oparte na technologiach kwantowych. Uzyskiwali oni również wyróżnienia w międzynarodowych konkursach programistycznych związanych z algorytmiką kwantową, a ich osiągnięcia naukowe były nagradzane m.in. przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej i Fundację Kościuszkowską. Obecnie kształcenie młodych badaczy w zakresie informatyki kwantowej jest prowadzone w ramach szkół doktorskich organizowanych we współpracy zarówno z jednostkami Polskiej Akademii Nauk, jak i również z uczelniami oraz instytutami badawczymi. Pozwala to osobom przygotowującym doktoraty w IITiS PAN na uzyskanie wiedzy związanej z najnowszymi osiągnięciami w zakresie technologii kwantowych i pozyskanie umiejętności związanych z wykorzystaniem technik programowania maszyn kwantowych.

Instytut jest również od wielu lat zaangażowany w promocję i organizację współpracy na arenie międzynarodowej. Od ponad 15 lat Instytut jest odpowiedzialny za koordynację międzynarodowej platformy Quantiki.org, przeznaczonej dla badaczy i entuzjastów pracujących w zakresie informatyki kwantowej. Dzięki swojej otwartości platforma ta jest dostępna dla szerokiego grona odbiorców i zdobyła dużą popularność międzynarodową. Quantiki jest szeroko rozpoznawana w społeczności związanej z informatyką kwantową i jest kanałem wymiany informacji pomiędzy instytucjami badawczymi, uczelniami i przemysłem.

Od 2022 roku Instytut jest członkiem Krajowego Centrum Informatyki Kwantowej, będącego jednostką naukową zrzeszającą instytucje środowiska naukowo-akademickiego w Polsce.

Badania związane z informatyką kwantową prowadzone w IITiS PAN są w dużej mierze skupione na tworzeniu nowych rozwiązań wykorzystujących potencjał komputerów kwantowych. Włączenie IITiS PAN do IBM Quantum Innovation Center przy PCSS, pozwoli na wykorzystanie potencjału wiodącej platformy obliczeń kwantowych do prowadzenia nowatorskich i unikatowych badań naukowych. IITiS PAN posiada duże doświadczenie w zakresie programowania komputerów kwantowych. Możliwości oferowane przez IBM Quantum dadzą szansę na dalsze badanie i opracowywanie nowych rozwiązań w szybko postępującej dziedzinie obliczeń kwantowych.